Jaren geleden had ik eens een spontaan gesprek met een Israëlische jongeman. We stonden uit te kijken over de Machtesj Ramon en raakten aan de praat, onder de indruk van het uitzicht op de vroege ochtend. “Ik ben atheïst, verklaarde de jongen, maar ik ervaar God elke dag.” De tegenstrijdigheid leek hem te ontgaan. Maar wat hij bedoelde was dat hij zich niet hield aan de halacha, de orthodox-Joodse regels, en ook niet op de orthodoxe manier bad, maar door het leven in het land God onmiddellijk ervoer.